Schuilstructuren voor passieve luchtbescherming op de terreinen van het station van Denderleeuw.

Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Publieke WOII Schuilplaatsen Groot Gent

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Details van de legers:

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Vestingsbouw directe omgeving Gent.

Overzicht van de schuilstructuren nabij het station van Denderleeuw:

Schuilplaats 1: Schuilplaats tussen spoorlijnen en oude station te Denderleeuw - gesloopt tussen 2018 en 2021

  • De hier beschreven schuilstructuur betrof een buisstructuur gebouwd bij het toenmalige oude stationsgebouw van Denderleeuw. Helaas werd het tussen 2018 en 2021 samen met het oude stationsgebouw gesloopt binnen de uitgebreide moderniseringswerken aan het station van Denderleeuw.

Oude postkaart van het toenmalige oude stationsgebouw. De schuilstructuur stond er allicht ten tijde van deze foto nog niet gezien deze maar gebouwd werden anno 1942 - 1943. Deze schuilstructuur moet te zoeken geweest zijn nabij het bijgebouwtje achteraan zichtbaar achter het station. Dit zie je ook nog op de foto's verderop deze reportage.

  • Deze schuilplaats is 1 van alvast ooit 2 gelijkaardige buisstructuren die hier ooit bij het station van Denderleeuw werden gebouwd. Men noemde dit type schuilplaatsen, schuilplaatsen van het type Duffeleer omdat ze opgebouwd waren uit buiscompartimenten gemaakt bij een toenmalige buizenfabrikant uit Geraardsbergen, Duffeleer beton.
  • De hier beschreven structuur is 100% zeker ondertussen gesloopt tussen 2018 en 2021.
  • Dit type schuilplaats is zeer rudimentair opgevat. De structuur was opgebouwd uit een aantal buiscompartimenten.
  • Aan de ene kant zat een toegang gescheiden van de schuilplaats met een soort van chicane. Deze moest inslaande projectielen verhinderen in de eigenlijke schuilplaats te vliegen.
  • De diameter van de buis is maximaal een tweetal meter. De lengte van het schuilcompartiment was in dit geval vrij beperkt en maximaal 3 meter lang. Deze buisstructuren bestonden namelijk in verschillende lengtes, afhankelijk van voor hoeveel personeel ze dienst deden te doen.
  • In de lengte is de structuur versterkt door een aantal metalen trekkers die de koppen van de bunker naar elkaar toetrokken en zo het ganse geheel samenhielden.
  • De buisvormige schuilplaatsen hadden nog een nooduitgang die niets anders was dan een mangat aan de achterkant in het plafond van de buisvorm. Deze nooduitgang was afgedekt met een vrij dikke ronde deksteen met een ventillatiegat.
  • Dit type van structuren was door de band deels ingewerkt in het maaiveld zodat ze deels al in de ondergrond te zoeken waren. Daarnaast werden ze bijkomend nog eens afgedekt met een laag grond waarop meestal zoals in dit geval betonnen balken of zoals hier kasseistenen werden gelegd om het geheel meer weerstand te geven tegen projectielinslagen.
  • Dit type structuren is enkel te beschouwen als beschermend tegen dicht inslaande bommen of granaten. Het zijn scherfvrije ruimtes. Je bent er dus veilig bij een nabij inslaande projectielinslag. Ik kan mij wel niet voorstellen dat ze veel bescherming zouden bieden bij een directe inslag daar hun wanddiktes toch vrij beperkt zijn.
  • Dit is zeker en vast een schuilstructuur opgetrokken voor het aanwezige spoorwegpersoneel in de directe buurt van de structuur. Dit zijn zijn zeker geen structuren gekoppeld aan enige militaire functie, zelfs niet echt bedoeld voor reizigers of publiek.
Op beide luchtfoto's afkomstig van www.Geopunt.be zie je de structuur mooi liggen rechtsonder het toenmalige stationsgebouw. Er was toen een stapelplaats van de spoorwegen opgetrokken op deze locatie door middel van een gans aantal oude rode goederenwagons. Wat je ook op de foto links daterend van 1979-1990 duidelijk ziet, is dat er toen hier een spoorwegpasserelle was voor voetgangers en fietsers over de vele sporen. Deze werd voor 2005 zoals zichtbaar op de rechter luchtfoto, al gesloopt. Nabij de voet van de voetgangersbrug, aan de overzijde van de sporen, ligt trouwens nog altijd een met grond dichtgegooide publieke schuilplaats.
luchtfoto oude spoorwegstation te Denderleeuw
Tussen de twee rijen wagons, onder de kortste rij wagons ziet u de hier beschreven schuilstructuur liggen. (Foto: Google Earth)

Plannetje van dergelijke buisstructuur

  • Hieronder alvast een plannetje van een gelijkaardige structuur zoals heden nog terug te vinden te Maldegem. De getekende toegang zal niet noodzakelijk kloppen met wat hier staat en stond maar de hoofdstructuur zal in elk geval identiek zijn geweest.

Deze 2 schetsen zijn gemaakt op basis van een gelijkaardige structuur die nog kan teruggevonden worden te Maldegem nabij het Stoommuseum. Deze structuur werd vrij gedetailleerd opgemeten en in plan gezet. De hoofdstructuur die hier te vinden is, zal vrij identiek zijn maar in lengte maximaal de helft van wat je hier getekend ziet . De toegangscomplexen tot de hoofdstructuur durven individueel wel afwijkend gebouwd te zijn. (Schetsen: Kurt Waelbroeck)

Fotoreportage van deze buisstructuur

Een fraaie oudere foto is deze van 2 poserende spoorwegarbeiders bij de toenmalige buisstructuur die toen zeker nog mooi intact aanwezig was, inclusief de kasseien bekleding van de buisstructuur aan de buitenzijde. De foto dateert allicht van rond 1980- 1990. (Foto: Replica)
schuillkelder Denderleeuw station

Vanaf hier zijn het allen foto's daterend van 2011 bij een eigen prospectie.

De buisstructuur lag voor een goede speurder in het zicht achter een slagboom die de toegang tot het terrein achter het oude spoorstation verhindert. Het terrein wordt heden nog altijd gebruikt door de plaatselijke technische dienst van de NMBS.

Zoals reeds eerder gemeld is het bunkertje verborgen onder een laag grond dewelke werd volgestapeld met kasseistenen. Dit is allicht ook de reden dat de meesten zelf de structuur niet herkenden als een schuilplaats.

schuilkelder Denderleeuw
De foto rechts is getrokken aan de kant van het toegangssas. U merkt meteen dat u zich niet al te veel moet voorstellen bij het soort van schuilstructuur dat men hier nog kan terugvinden.
detail toegang nooduitgang schuilbunker
Links heeft u zicht op de toegang. Het is niet zo meteen duidelijk of de toegang ooit al dan niet afgesloten was met een soort van luik of deur. Het eerste zicht doet vermoeden van niet. Rechts ziet u de nooduitgang. Dit is gewoon een ronde opening in het dak van de schuilplaats op het uiteinde ervan. Het gat zelf is bedekt met een vrij zware deksteen met een ventillatiegat erin.
binnenkant schuilplaats toegangssas

Links ziet u het bunkertje aan de binnenkant, gekeken achter de chicane die de toegang beschermt. U ziet dat de structuur echt weinig inhoudt. Het is letterlijk een betonnen buis. Op de vloer lag ooit een houten vloer die de ronde vorm wegwerkte. Tegen de wanden bevonden zich hierop aansluitende houten banken.

Aan de randen ziet u de stalen baren in de langsrichting van de structuur. Deze trokken de beide uiteinden van de schuilplaats naar elkaar toe. De rechter foto is getrokken met mijn rug tegen de achterzijde van de schuilplaats. U kijkt in dit geval op de eigenlijke chicane. De ruimte is dus zeker niet groot te noemen.

mangat detail mangat

Twee foto's van het mangat. Dit was een nooduitgang voor de schuilplaats. Het vierkante gat in het midden van de deksteen diende allicht als ventillatiegat. Dit zou wel kunnen doen vermoeden dat de schuilplaats toch afgesloten kon worden.

Enkele actuelere zichten die verduidelijken dat de structuur ondertussen is gesloopt.

Als je echter heden al via Google Streetview deze locatie bekijkt, kan je zien dat het oude stationsgebouw en ook dit structuurtje heden niet meer bestaan en dus tussen 2011 en 2020 zijn gesloopt.

De foto bovenaan is van Google Streetview anno 2009. De onderste van 2019. Je ziet duidelijk dat het oude stationsgebouw werd gesloopt en het terrein heden werd omgevormd tot een stapelplaats van de NMBS. Het structuurtje blijkt dus ook totaal mee gesloopt met het oude station. Zonde voor een toen toch nog zo intact structuurtje.